હાડકાં તૂટ્યા પછી તેની સારવાર એ ખૂબ જ મહત્વપૂર્ણ તબક્કો છે જે શરીરના હાડકાંને યોગ્ય રીતે જોડવામાં અને પુનઃસ્થાપિત કરવામાં મદદ કરે છે. જો હાડકાં તૂટી ગયા હોય અને યોગ્ય અને સમયસર સારવાર ન મળે તો હાડકાં યોગ્ય રીતે જોડાતા નથી (જામતા નથી) અને શરીરની કાર્યક્ષમતા પર લાંબા સમય સુધી પ્રભાવ પડી શકે છે.

લક્ષણોમાં તાત્કાલિક પીડા, તૂટેલા હાડકાંની જગ્યા પર સોજો, ઉઝરડા (નિશાન), સ્નાયુઓમાં તણાવ, હાડકાંની ગતિમાં ઘટાડો અને ઈજા લાગતી વખતે અવાજ અથવા હાડકું ખસી ગયું હોય તેવી લાગણીઓ શામેલ છે. લક્ષણો તાત્કાલિક દેખાઈ શકે છે અથવા ક્યારેક થોડા દિવસોમાં જણાય છે. હાડકાં તૂટી જવા પાછળના મુખ્ય કારણોમાં દુર્ઘટના, ઊંચાઈ પરથી પડવું, સ્પોર્ટ્સ ઈજાઓ, ઓસ્ટિયોપોરોસિસ અથવા હાડકાંની નબળાઈ સામેલ છે.ઉંમર અને હાડકાંની મજબૂતીની સ્થિતિ પણ ફ્રેકચરની ગંભીરતા પર અસર કરે છે. વધતી ઉંમર સાથે હાડકાં વધુ નબળા બને છે, જેના કારણે ફ્રેકચર થવાની શક્યતા વધી જાય છે.

પ્રાથમિક ઉપચારમાં દુખાવા અને સોજાને નિયંત્રિત કરવા માટે આરામ, આઇસ પેક, પીડા નિવારક દવા અને હાડકાંને સ્થિર રાખવા માટે સ્પ્લિન્ટ અથવા બ્રેસ ઉપયોગી હોય છે. હાડકાં યોગ્ય રીતે જોડાય તે માટે ડોક્ટર દ્વારા સ્પષ્ટ માર્ગદર્શન જરૂરી છે. જ્યારે ઘરગથ્થુ ઉપાય પૂરતા ન થાય, ત્યારે ડોક્ટર X-ray, MRI અથવા CT સ્કેન દ્વારા ફ્રેકચરની ચોક્કસ સ્થિતિ નિર્ધારિત કરે છે. ફ્રેકચર ગંભીર હોય તો સર્જરી, પિન, પ્લેટ અથવા સ્ક્રૂ ઇમ્પ્લાન્ટ દ્વારા હાડકાંને મજબૂત કરવા માટે સલાહ આપી શકાય છે.

સર્જરી અને ડોક્ટર દ્વારા નિર્ધારિત સારવાર પછી, ફિઝિયોથેરાપી અને દર્દી માટે કસરતો (Exercises) ખૂબ જ મહત્વપૂર્ણ છે. આનાથી હાડકાં ફરી મજબૂત બને છે, સ્નાયુઓ અને સાંધા કાર્યક્ષમ બને છે અને ભવિષ્યમાં થતી ઈજા ટાળવામાં મદદ મળે છે. નિયમિત ચેકઅપ પણ જરૂરી છે. આજના જીવનમાં હાડકાં તૂટવાના કિસ્સાઓ સામાન્ય બની ગયા છે, પરંતુ સમયસર નિદાન, યોગ્ય સારવાર અને ફિઝિયોથેરાપી દ્વારા હાડકાંની સંપૂર્ણ પુનઃપ્રાપ્તિ શક્ય છે. યોગ્ય પગલાં અપનાવીને દર્દી આરામદાયક, સ્વસ્થ અને કાર્યક્ષમ જીવન જીવી શકે છે અને હાડકાં સંબંધિત ગંભીર સમસ્યાઓથી મુક્ત રહી શકે છે.