બાળકોમાં જન્મ સમયે કે બાળપણની શરૂઆતમાં જ ઘણીવાર હાડકાં સંબંધિત સમસ્યાઓ જોવા મળે છે, જેમ કે હાડકાંનો પૂરતો વિકાસ ન થવો, આકારમાં ખામી આવવી કે હાડકાંમાં અતિશય નરમાઈ હોવી. આ તકલીફો ક્યારેક વારસાગત કારણોસર, તો ક્યારેક ગર્ભાવસ્થા દરમિયાન માતાની નાદુરસ્તી (નબળું સ્વાસ્થ્ય) કે પોષણની અછતને કારણે પણ જોવા મળે છે. આ સ્થિતિમાં યોગ્ય નિદાન ખૂબ જ મહત્વપૂર્ણ છે, જેથી આગળ જઈને હાડકાં મજબૂત બને અને બાળકનો વિકાસ સ્વસ્થ રીતે થઈ શકે.

આવી સમસ્યાઓમાં બાળકને ઘણીવાર ચાલવામાં વિલંબ થવો, હાડકાં વાંકા થવા, અથવા નાની ઈજા થવા છતાં હાડકાં તૂટી જવા જેવી પરિસ્થિતિઓ સર્જાય છે. બાળકોના હાડકાંના નિષ્ણાતો (પીડિયાટ્રિક ઓર્થોપેડિક) આ પરિસ્થિતિનું સચોટ નિદાન કરીને બાળકોને જરૂરી સારવાર આપે છે. સમયસર ધ્યાન આપવામાં આવે તો ઘણીવાર આ તકલીફો નિયંત્રણમાં આવી શકે છે અને બાળક સામાન્ય જીવન જીવી શકે છે. બાળકોની હાડકાંની તકલીફોમાં ખાસ કરીને જન્મથી રહેલી ખોડ ખાપણ, જેમ કે હાથ કે પગનો આકાર બદલાયેલો હોવો, સાંધામાં ખામી હોવી કે કરોડરજ્જુની અસામાન્ય રચના જોવા મળે છે. આ પ્રકારની સમસ્યાઓ ઘણીવાર સર્જરી, ફિઝિયોથેરાપી અથવા લાંબા ગાળાની દવાઓ દ્વારા સુધારી શકાય છે. માતા–પિતા માટે આવું નિદાન વહેલું કરાવવું ખૂબ જ જરૂરી છે.

આવા બાળકોને નિયમિત ચેકઅપ અને એક્સ–રે જેવા ટેસ્ટની જરૂર પડે છે, જેથી હાડકાંનો વિકાસ કેવી રીતે થઈ રહ્યો છે તે જાણી શકાય. ક્યારેક લાંબી સારવાર જરૂરી બની શકે છે, પરંતુ યોગ્ય નિષ્ણાત ડૉક્ટરનું માર્ગદર્શન બાળકોના ભવિષ્યને સારું બનાવી શકે છે. બાળકોમાં હાડકાંની ખામી દૂર કરવા માટે આહાર પર ખાસ ધ્યાન આપવું જોઈએ. કૅલ્શિયમ, વિટામિન D, પ્રોટીન અને અન્ય જરૂરી પોષક તત્વો પૂરતા પ્રમાણમાં મળતા રહે તે ખૂબ જ મહત્વપૂર્ણ છે. સાથે સાથે ફિઝિકલ થેરાપી અને યોગ્ય કસરત કરાવવી પણ બાળકોના હાડકાંને મજબૂત બનાવવા માટે મદદરૂપ બને છે.

કેટલાક કિસ્સાઓમાં હાડકાંની ખામી એટલી ગંભીર હોય છે કે સર્જરી કરવી જરૂરી બને છે. આવી પરિસ્થિતિમાં અનુભવી ડૉક્ટર દ્વારા કરવામાં આવેલી સારવારથી બાળકોને નવું જીવન મળે છે અને તેઓ સામાન્ય રીતે ચાલી–ફરી શકે છે. માતા–પિતાએ બાળકને હિંમત આપવી અને સતત સારવાર માટે પ્રતિબદ્ધ રહેવું જરૂરી છે.

યોગ્ય સારવાર, યોગ્ય પોષણ અને સમયસર નિદાન થકી બાળકોની જન્મથી રહેલી હાડકાંની ખોડ ખાપણ દૂર કરી શકાય છે. દરેક બાળકનો વિકાસ સ્વસ્થ અને મજબૂત હાડકાં સાથે થાય તે જ મુખ્ય હેતુ છે. માતા–પિતા જો શરૂઆતથી જ બાળકના હાડકાં પર ધ્યાન આપે તો ભવિષ્યમાં મોટી તકલીફો અટકાવી શકાય છે.