ખભાનો દુખાવો એ સામાન્ય પરંતુ તકલીફજનક પરિસ્થિતિ છે જે ખભાના સાંધા, સ્નાયુઓ (મસલ્સ), નસો અને ટેન્ડનને અસર કરે છે.ખભો શરીરનો સૌથી સક્રિય અને લવચીક સાંધો છે, જેના કારણે ખભાનો દુખાવો રોજિંદા કાર્યમાં અવરોધ પેદા કરી શકે છે. આ દુખાવો અચાનક હોય કે ધીમે ધીમે વધતો હોય, બંને પ્રકારે દર્દીને અસ્વસ્થ બનાવી શકે છે. ખભાના દુખાવાના લક્ષણોમાં ખભા પર પીડા, સ્નાયુઓમાં તણાવ, ખભાની હલનચલનમાં મુશ્કેલી, દુખાવાને કારણે હાથ ઊંચો કરવામાં મુશ્કેલી, રાત્રે વધારે પીડા અને કેટલાક કેસોમાં હાથમાં ઝણઝણાટી થવી શામેલ છે. શરૂઆતમાં લક્ષણો હળવા હોઈ શકે છે, જે અવગણવામાં આવે તો લાંબા સમય સુધી સમસ્યા બની રહે છે.

ખભાના દુખાવાનું મુખ્ય કારણ સ્નાયુઓમાં નુકસાન, નસો કે ટેન્ડન પર દબાણ, ઘર્ષણ, સોજો, ઈજાઓ અથવા સૂવાની કે બેસવાની ખોટી પોઝિશન હોઈ શકે છે. વધારે પડતું કામ અથવા વજન ઊંચકવાથી ખભા પર દબાણ વધી શકે છે, જે દુખાવાને વધારે તેજ કરી શકે છે. પ્રાથમિક ઉપચારમાં આરામ, ગરમ અથવા ઠંડા પેક, પીડા નિવારક દવા અને હળવી કસરત મહત્વપૂર્ણ છે. ખભાના સ્નાયુઓને મજબૂત બનાવવા માટે સ્ટ્રેચિંગ (stretches) અને કસરતો કરવી પણ લાભદાયક છે.ખભાની યોગ્ય પોઝિશન જાળવવી અને ભારે સામાન ઉઠાવવાનું ટાળવું જરૂરી છે.

જ્યારે ઘરગથ્થુ ઉપાય પૂરતા ન થાય, ત્યારે ડોક્ટર ઇમેજિંગ (જેમ કે X-ray, MRI) દ્વારા ખભાની સ્થિતિનું નિદાન કરે છે અને ફિઝિયોથેરાપી, મેડિકલ પ્રોસિજર, દવા અથવા ગંભીર કેસમાં સર્જરી સૂચવે છે. યોગ્ય સારવારથી પીડા ઘટાડવામાં અને ખભાની કાર્યક્ષમતા સુધારવામાં મદદ મળે છે. સારવાર પછી, ખભાની યોગ્ય સંભાળ, નિયમિત કસરત અને ડોક્ટરે સૂચવેલી દવા લેવી જરૂરી છે. આ પગલાં અપનાવવાથી દુખાવો ફરી થતો અટકાવી શકાય છે અને ખભાનું સ્વાસ્થ્ય જાળવી શકાય છે. નિયમિત ચેકઅપથી ગંભીર સમસ્યાઓ ટાળી શકાય છે.

આજના વ્યસ્ત જીવનમાં ખભાનો દુખાવો સામાન્ય તકલીફ બની ગયો છે, પરંતુ સમયસર નિદાન, યોગ્ય સારવાર અને જીવનશૈલીમાં ફેરફારો દ્વારા તેને નિયંત્રિત કરી શકાય છે. યોગ્ય પગલાં અપનાવી વ્યક્તિ આરામદાયક, સ્વસ્થ અને કાર્યક્ષમ જીવન જીવી શકે છે અને ખભા સંબંધિત સમસ્યાઓથી મુક્ત રહી શકે છે.